Güney Kore denilince aklımıza hemen dünyanın en iyi e-sporcuları ve oyun kültürü gelse de bir dönem devletin “fişleri çektiği” o meşhur yasayı duymuşsunuzdur. Halk arasında “Sindirella Yasası” olarak bilinen ve resmi adıyla “Shutdown Law” olan bu uygulama, 16 yaşından küçük gençlerin gece 00.00 ile sabah 06.00 saatleri arasında PC üzerinden online oyun oynamasını yasaklıyordu.
Peki teknoloji devi bir ülke neden kendi gençlerine böyle bir yasak getirme ihtiyacı hissetti derseniz, cevabı aslında o dönemin sosyal krizlerinde ve ailelerin endişelerinde saklı.
Oyun bağımlılığıyla mücadele ve uyku düzeni
Yasanın 2011 yılında yürürlüğe girmesinin altındaki en büyük neden, Güney Kore’de o dönemde “ulusal bir kriz” olarak görülen oyun bağımlılığıydı. Hükûmet, gençlerin bilgisayar başında sabahlamasının hem fiziksel sağlıklarını hem de psikolojik gelişimlerini olumsuz etkilediğini düşünüyordu.
Özellikle okul çağındaki çocukların uykusuz kalarak derslerinde başarısız olması ve sosyal hayattan kopmaları, ailelerin devlete baskı yapmasına neden oldu. Devlet, bu yasayı gençlerin “uyku hakkını” korumak ve onları ekran başından zorla da olsa kaldırıp yataklarına göndermek için bir araç olarak tasarladı. Yani temel amaç, gençleri sanal dünyadan koparıp gerçek hayata ve sağlıklı bir uyku düzenine döndürmekti.
Akademik başarı baskısı ve ailelerin talebi
Güney Kore’deki eğitim sisteminin ne kadar rekabetçi ve stresli olduğu tüm dünyaca bilinen bir gerçek. Öğrencilerin iyi bir üniversiteye girmek için insanüstü bir çaba sarf ettiği bu ortamda, video oyunları ebeveynler tarafından en büyük dikkat dağıtıcı düşman olarak ilan edilmişti. Aileler, çocuklarının ders çalışmak yerine gece yarılarına kadar oyun oynamasından şikâyetçiydi ve bu durumu kontrol altına almakta zorlanıyorlardı.
Sindirella Yasası, ebeveynlerin omuzundaki bu yükü alarak kontrolü devlet eliyle sağlamayı hedefledi. Hükûmet bu hamlesiyle, gençlerin enerjilerini oyunlara değil, geleceklerini belirleyecek olan derslerine ve kişisel gelişimlerine harcamalarını sağlamayı amaçlıyordu.
Yasanın etkisizliği ve Minecraft krizi
Her ne kadar kâğıt üzerinde mantıklı gibi görünse de Sindirella Yasası uygulamada beklenen etkiyi yaratamadı ve hatta bazen komik durumlara yol açtı. Gençler, ebeveynlerinin kimlik numaralarını kullanarak yasaktan kolayca sıyrılmanın yollarını buldular ve oyun oynamaya devam ettiler. Üstelik yasa sadece PC oyunlarını kapsadığı için mobil oyunların yükselişiyle birlikte yasak tamamen anlamsız bir hâle geldi.
İşin en trajikomik yanı ise “Minecraft Krizi” ile ortaya çıktı. Dünyanın en popüler çocuk oyunu Minecraft, bu yasa yüzünden Güney Kore’de sadece yetişkinlere (19+) yönelik bir oyun olarak sınıflandırılmak zorunda kaldı çünkü oyun firmaları, gece yarısı sunucuları 16 yaş altına kapatmak için özel bir sistem kurmak yerine, oyunu direkt yetişkin içerik kategorisine almayı daha az maliyetli bulmuştu. Bu tür olaylar, yasanın mantıksızlığını ve endüstriye verdiği zararı gözler önüne serdi.
Sindirella yasasının sonu ve yeni dönem
Yıllar süren tartışmaların, oyun firmalarının itirazlarının ve yasanın işlevsizliğinin anlaşılmasının ardından Güney Kore hûkümeti geri adım atmaya karar verdi. 2021 yılının Ağustos ayında, on yıldır yürürlükte olan bu tartışmalı yasa resmen yürürlükten kaldırıldı.
Devlet, zorunlu bir yasak yerine “Seçimli İzin Sistemi”ne geçiş yaptı. Artık devlet herkesin fişini çekmek yerine, oyun sürelerini yönetme yetkisini ve sorumluluğunu tamamen ailelere ve gençlerin kendisine bıraktı. Bu değişim, devletin yasaklamacı zihniyetten vazgeçip, dijital çağda ebeveyn denetiminin ve bilinçli oyunculuğun daha sağlıklı bir çözüm olduğunu kabul etmesi anlamına geliyordu.
